شمس الدين محمد كوسج
مقدمه 26
برزونامه ( بخش كهن ) ( فارسى )
5 . در تاريخ دلگشا ( شاهنامهء نثر ) ، نوشتهء توكل بيك در 1063 ق . نيز بخش كهن برزونامه بعد از داستان بيژن و منيژه نقل شده است . « 1 » بخشهاى برزونامه برزونامه ، در اصل دو منظومهء جداگانه دربارهء داستانهاى برزو بوده كه هر بخش از آن توسط شاعرى به نظم درآمده است . گويا در قرن دهم شخصى اين دو بخش را به يكديگر پيوند مىدهد و از آن داستانى بلند به وجود مىآورد . خطوط اصلى بخش اوّل منظومه از اين قرار است : - ازدواج سهراب با شهرو در منطقهء كوهستانى شنگان ، حركت سهراب به سوى ايران ؛ - تولد برزو ، پرداختن او به برزيگرى در بزرگسالى ؛ - آمدن افراسياب به شنگان و آشنا شدن او با برزو ؛ - برانگيختن افراسياب برزو را به جنگ با ايرانيان ؛ - آمدن برزو به جنگ ايرانيان و شكست ايرانيان ؛ - نبرد دوم و شكست دوبارهء ايرانيان و به اسيرى رفتن طوس و فريبرز ؛ - رفتن رستم متنكروار به سپاه توران و آزاد كردن پهلوانان ايران ؛ - آمدن رستم به جنگ برزو و شكستن بازوى رستم ؛ - آمدن فرامرز از هند و پيوستنش به سپاه ايران ؛ - جنگ فرامرز با برزو ؛ - دستگير شدن برزو به دست فرامرز و زندانى شدنش در ارگ سيستان ؛ - رفتن شهرو ناشناخته به سيستان و فراهم كردن زمينهء فرار فرزندش ؛ - فرار برزو با شهرو از سيستان و بازخوردن آن دو در ميان راه به سپاه رستم ؛ - جنگ رستم با برزو ، ناتوانى رستم ، غذاى مسموم فرستادن رستم براى برزو ، برملا شدن نيرنگ رستم ، جنگ رستم با برزو ، مغلوب شدن برزو ، تصميم رستم به قتل او ،
--> ( 1 ) . تاريخ دلگشا ، ص 163 به بعد .